رأی شماره 2108781 هیئت تخصصی مالیاتی، بانكی دیوان عدالت اداری با موضوع: بخشنامه شماره 60738/200/د مورخ 1403/8/16 و بخشنامه شماره 69838/200/د مورخ 1402/10/09 و بخشنامه شماره 63873/230/د مورخ 1402/9/14 ابطال نشد

هیئت تخصصی مالیاتی، بانكی

* شماره پرونده: هـ ت/0300331

* شماره دادنامه سیلور:  140431390002108781       تاریخ: 1404/08/20

* شاکی: آقای خسرو حسین پور هرمزی فرزند اکبر

* طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور

* موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 60738/200/د مورخ 1403/8/16 و ابطال بخشنامه شماره 69838/200/د مورخ 1402/10/09 و ابطال بخشنامه شماره 63873/230/د مورخ 1402/9/14

* شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال بخشنامه های فوق به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیئت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد:

در راستای ضرورت صدور تدریجی اوراق قطعی مؤدیان اشخاص حقیقی (صاحبان مشاغل) مشمول تبصره ماده (100) قانون مالیات های مستقیم که برای عملکرد سال 1402 آنها در اجرای تبصره یاد شده مالیات مقطوع تعیین و در درگاه خدمات الکترونیکی بارگذاری شده بود، لیکن مؤدی نسبت به ارسال فرم تبصره و یا اظهارنامه مالیاتی عملکرد مذکور اقدام ننموده است (در مرحله اول برای مؤدیان با میزان مالیات مقطوع تعیین شده تا سقف دویست میلیون ریال در مهرماه اوراق قطعی صادر گردیده است)، مقرر می دارد:

بند (2) نامه شماره 69838/200/د مورخ 1402/10/09 درخصوص نحوه اقدام ادارات کل در راستای صدور اوراق قطعی مالیاتی مؤدیان مشمول موضوع تبصره ماده (100) قانون مالیات های مستقیم عملکرد سال 1401 برای این دسته از مؤدیان در عملکرد سال 1402 جاری می باشد و ادارات امور مالیاتی می بایست با عنایت به مقررات ماده (100) قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/4/31 و ماده (30) آیین نامه اجرایی موضوع ماده (219) قانون مالیات های مستقیم و تبصره های آن حسب مورد، پس از دریافت اسناد و مدارک مثبته از مؤدیان معترض به برگ قطعی صادره سال 1402، نسبت به بررسی و حسب مورد درج میزان صحیح مالیات مقطوع در محل تعبیه شده برای صدور برگ قطعی اصلاحی سیستمی اقدام نمایند.

پیرو نامه شماره 63873/230/د مورخ 1402/09/14 معاونت درآمدهای مالیاتی با موضوع مالیات مقطوع محاسبه شده برای آن گروه از مؤدیان اشخاص حقیقی (صاحبان مشاغل) كه برای عملكرد سال 1401 مشمول مفاد تبصره ماده (100) قانون مالیات های مستقیم بوده اند؛ لیكن مؤدیان مذكور نسبت به تسلیم فرم موضوع تبصره ماده (100) قانون                       مالیات های مستقیم و یا تسلیم اظهارنامه مالیاتی عملكرد سال 1401 فعالیت شغلی خود به سازمان امور مالیاتی كشور اقدام ننموده اند، بدین وسیله موارد ذیل را مقرر می دارد؛

1ـ برای آن دسته از مؤدیانی كه مالیات آن ها بدون وجود هرگونه اطلاعاتی مبنی بر فعالیت مؤدی در سامانه های سازمان و صرفاً بر اساس سوابق مالیاتی سنوات گذشته تعیین شده است، معاونت درآمدهای مالیاتی فهرست این دسته از مؤدیان را به منظور بررسی فعالیت و یا عدم فعالیت مؤدیان در سال 1401، به ادارات كل امور مالیاتی ارسال می نماید. ادارات كل امور مالیاتی مكلف اند، فهرست مؤدیان مذكور را بررسی، وضعیت فعال یا غیرفعال بودن مؤدی را در سال یاد شده و در نشانی مرتبط با پرونده مالیاتی مربوطه مشخص و نتیجه را به صورت سیستمی و از مسیری كه متعاقباً از سوی معاونت فناوری های مالیاتی اعلام خواهد شد، به آن معاونت ارسال نمایند.

2ـ برای آن دسته از مؤدیانی كه براساس بررسی های صورت گرفته توسط ادارات امور مالیاتی، اوراق قطعی صادره برای آن ها مستند به سوابق و اطلاعات موجود در پایگاه های اطلاعاتی سازمان به صورت سیستمی صادر شده است، لیكن بخشی از مبالغ مذكور بر اساس مستندات ارائه شده از سوی مؤدی، مرتبط با فعالیت اقتصادی وی نبوده و از این حیث میزان مالیات مقطوع تعیین شده قابل تعدیل می باشد، ادارات امور مالیاتی می بایست با عنایت به مقررات ماده (100) قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31 و بند (1) ماده (30) آیین نامه اجرایی موضوع ماده (219) قانون مالیات های مستقیم حسب مورد، پس از اعلام معاونت فناوری های مالیاتی مبنی بر امكان انجام فرآیند از طریق پنجره خدمات درون سازمانی، نسبت به اصلاح و درج میزان صحیح مالیات مقطوع در محل تعبیه شده برای صدور برگ قطعی اصلاحی سیستمی اقدام نمایند.

3ـ برای آن دسته از مؤدیانی كه بر اساس بررسی های صورت گرفته توسط ادارات امور مالیاتی، مالیات مقطوع مندرج در اوراق قطعی مذكور، بر اساس اطلاعات صحیح موجود در پایگاه های اطلاعاتی سازمان برای آن ها محاسبه شده است و مؤدیان مربوطه از تمكین به مالیات مقطوع مندرج در اوراق قطعی خودداری نموده و تقاضای طرح اعتراض و شكایت در مراحل دادرسی مالیاتی را دارند، پرونده مالیاتی این دسته از مؤدیان در اجرای حكم ماده (216) قانون مالیات های مستقیم، قابل بررسی و رسیدگی خواهد بود.

در اجرای مصوبات جلسه مورخ 1402/08/01 کارگروه بررسی وصولی های مالیاتی، به اطلاع می رساند:

برای آن گروه از مؤدیان اشخاص حقیقی (صاحبان مشاغل) که برای عملکرد سال 1401 مشمول مفاد تبصره ماده (100) قانون مالیات های مستقیم بوده اند و مالیات مقطوع محاسبه شده برای آن ها با توجه به اطلاعات موجود در پایگاه های اطلاعاتی سازمان متبوع، تعیین و به اطلاع آن ها رسانده شده بود، لیکن مؤدیان مذکور نسبت به تسلیم فرم موضوع تبصره ماده (100) قانون مالیات های مستقیم و یا تسلیم اظهارنامه مالیاتی عملکرد سال 1401 فعالیت شغلی خود به سازمان امور مالیاتی کشور، اقدام ننموده اند، به صورت مرحله ای برگ مالیات قطعی صادر و اوراق مذکور در کارتابل ابلاغ الکترونیکی مؤدیان ذی ربط قرار خواهد گرفت (مرحله اول صدور اوراق قطعی برای مؤدیان مذکور، صورت پذیرفته است). در همین راستا، ضروری است، مراتب به نحو مقتضی به اطلاع همکاران محترم ذی ربط در ادارات کل امور مالیاتی رسانده شود تا با بهره برداری از اطلاعات منتج به تعیین مالیات مقطوع این دسته از مؤدیان که از طریق سامانه مدیریت اطلاعات ثبت نام، ورود به نمایش شناسنامه مؤدی، منوی وضعیت/گزارش ها، جزئیات تبصره 100 عملکرد 1401 در دسترس مأمورین مالیاتی ذی ربط قرار گرفته است، نسبت به ارائه پاسخ به استعلام مؤدیان برای اطلاع از نحوه محاسبه مالیات و جزئیات آن، اقدام نمایند.

* دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:

براساس ماده 228 قانون مالیات های مستقیم چنانچه مؤدی اظهارنامه یا ترازنامه و حساب سود و زیان را در مهلت مقرر قانونی تسلیم نکرده باشد مالیات مؤدی طبق مقررات این قانون تشخیص و مطالبه خواهد شد. و مقررات مربوط در ماده 97 قانون یادشده مبتنی بر تولید اظهارنامه مالیاتی برآورد و صدور برگ تشخیص مالیات متکی به گزارش مبنای برگ تشخیص، با رعایت مهلت مقرر در ماده 157 قانون مذکور است و اینکه سازمان امور مالیاتی کشور در بخشنامه های مورد شکایت بدون توجه به مقررات مانحن فیه برای صاحبان مشاغلی که برای عملکرد سال 1401 و 1402 آنها در اجرای تبصره ماده 100 قانون مالیات مقطوع تعیین و در درگاه خدمات الکترونیکی بارگذاری شده است لیکن مؤدی نسبت به پذیرش مالیات مقطوع و ارسال فرم تبصره ماده 100 قانون یادشده و یا اظهارنامه مالیاتی عملکرد سال های مذکور اقدام ننموده است بدون اذن قانونگذار اقدام به صدور برگ قطعی برای کلیه صاحبان مشاغل موصوف نموده است برخلاف مقررات مواد 97 و 228 قانون یادشده و موجب سلب اختیار و تضییع حقوق مؤدیان موصوف گردیده است لذا تقاضای ابطال آنها را دارم.

* در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی به موجب لایحه شماره 1295479ـ 1404/3/27 به طور خلاصه توضیح داده است که:

اولاً به موجب ماده 100 قانون مالیات های مستقیم سازمان امور مالیاتی اختیار دارد برخی از مشاغل را از برخی تکالیف معاف کند و مالیات مؤدیان مذکور را به صورت مقطوع تعیین و وصول نماید در صورت عدم پذیرش مؤدیان می توانند اظهارنامه مالیاتی ارائه نمایند سازمان امور مالیاتی مکلف است نسبت به حسابرسی پرونده های مالیاتی مؤدیان مذکور اقدام کند ثانیاً در صورت عدم پذیرش مؤدی نسبت به مالیات مقطوع (قطعی) اعتراض مؤدی در هیئت موضوع ماده 216 قانون مالیات های مستقیم مورد بررسی قرار می گیرد و بعلاوه در صورتی که ثابت شود اوراق قطعی صادره مورد اشاره در مقررات موضوع شکایت مرتبط با فعالیت اقتصادی مؤدی نبوده است مالیات مقطوع تعیین شده تعدیل می شود و برگ قطعی اصلاحی صادر می گردد و حقی از مؤدی تضییع نمی شود و تقاضای رد شکایت شاکی مورد استدعا است.

رأی هیئت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری

براساس ماده 100 قانون مالیات های مستقیم (اصلاحی 1394/4/31): «مؤدیان موضوع این فصل مكلّفند اظهارنامه مالیاتی مربوط به فعالیت های شغلی خود را در سال مالیاتی برای هر واحد شغلی یا برای هر محل جداگانه طبق نمونه ای كه به وسیله سازمان امور مالیاتی كشور تهیه خواهد شد تنظیم و تا آخر خرداد ماه سال بعد به اداره امور مالیاتی محل شغل خود تسلیم و مالیات متعلّق را به نرخ مذكور در ماده 131 این قانون پرداخت نمایند» و برمبنای تبصره این ماده (الحاقی 1394/4/31): «سازمان امور مالیاتی كشور می تواند برخی از مشاغل یا گروه هایی از آنان را كه میزان فروش كالا و خدمات سالانه آنها حداكثر ده برابر معافیت موضوع ماده (84) این قانون باشد از انجام بخشی از تكالیف از قبیل نگهداری اسناد و مدارك موضوع این قانون و ارائه اظهارنامه مالیاتی معاف كند و مالیات مؤدیان مذكور را به صورت مقطوع تعیین و وصول نماید. در مواردی كه مؤدی كمتر از یكسال مالی به فعالیت اشتغال داشته باشد مالیات متعلّق نسبت به مدت اشتغال محاسبه و وصول می شود. حكم این تبصره مانع از رسیدگی به اظهارنامه های مالیاتی تسلیم شده در موعد مقرر نخواهد بود.» با توجه به احکام قانونی مذکور و مشخصاً قسمت اخیر تبصره اخیرالذکر که متضمن اختیار سازمان امور مالیاتی برای رسیدگی به اظهارنامه های مالیاتی تسلیم شده در موعد مقرر است و با عنایت به امکان طرح شکایت توسط مؤدی در هیئت موضوع ماده 216 قانون مالیات های مستقیم که در بند 3 بخشنامه مورد شکایت بر آن تأکید شده، مفاد بخشنامه شماره 69838/200/د مورخ 1402/10/9 و بندهای 1 و 2 آن صادره از سازمان امور مالیاتی کشور خلاف قانون و خارج از حدود اختیار نیست و به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رأی به رد شکایت صادر و اعلام می کند. این رأی مستند به ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/2/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل بوده و ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور توسط رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.

  نائب رئیس هیئت تخصصی مالیاتی بانكی دیوان عدالت اداری ـ ابوالفضل حسن زاده