رای شماره ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۲۶۱۴۲۰۰مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری (موضوع شکایت و خواسته: ابطال بندهای ۲ الی ۵ از مصوبات یکصد و بیست و هفتمین جلسه هیات عالی نظارت بر سازمان های صنفی کشور مورخ ۱۴۰۱/۸/۴ (ابلاغی به موجب نامه شماره ۶۰/۱۹۲۴۴۸ مورخ ۱۴۰۱/۸/۹ وزیر صنعت، معدن و تجارت) )
شماره دادنامه: 140431390002614200
تاریخ دادنامه: 1404/10/9
شماره پرونده: 0400199
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای علی تقی زاده کلیدبری
طرف شکایت: وزارت صنعت، معدن و تجارت
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بندهای 2 الی 5 از مصوبات یکصد و بیست و هفتمین جلسه هیات عالی نظارت بر سازمان های صنفی کشور مورخ 1401/8/4 (ابلاغی به موجب نامه شماره 60/192448 مورخ 1401/8/9 وزیر صنعت، معدن و تجارت)
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بندهای 2 الی 5 از مصوبات یکصد و بیست و هفتمین جلسه هیات عالی نظارت بر سازمان های صنفی کشور مورخ 1401/8/4 (ابلاغی به موجب نامه شماره 60/192448 مورخ 1401/8/9 وزیر صنعت، معدن و تجارت) را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:
” با عنایت به صدور دادنامه شماره 140331390002801634 مورخ 1403/11/23 هیات عمومی دیوان عدالت اداری و احراز فقدان نصاب مندرج در ماده (53) قانون نظام صنفی در خصوص تشکیل یکصد و بیست و هفتمین جلسه هیات عالی نظارت بر سازمان های صنفی کشور مورخ 1401/8/4 موضوع مکاتبه شماره 60/192448 مورخ 1401/8/9 وزیر صنعت، معدن و تجارت در خصوص ابلاغ مصوبات جلسه مزبور، ابطال بندهای 2 الی 5 مصوبات مزبور مورد استدعاست.
همچنین همان طور که مستحضرید بدعت ناصواب تشکیل جلسات هیات عالی نظارت بر سازمان های صنفی کشور که در سالیان گذشته نیز در مواقعی مورد اعتراض واقع گردیده بود موجب میشود تا بدون حضور اعضای ذی صلاح برای جامعه بزرگ صنفی کشور تصمیماتی اتّخاذ گردد که این تصمیمات به دلیل عدم حضور افراد ذی منصب علی الاصول به دلیل فقد پیش بینی تمام ابعاد یک اتّخاذ تصمیم، آسیب های متعدّدی را از جنبه های مالی، حقوقی، شغلی و غیره برای مخاطبین چند میلیون نفری جامعه صنفی به دنبال خواهد داشت.
در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای شاکی ارسال شد، وی به موجب لایحه ای که به شماره 530593 مورخ 1404/2/9 ثبت دفتر اندیکاتور هیات عمومی شده اعلام کرده است که:
” تشکیل جلسات هیات عالی نظارت بدون رعایت حدنصاب مقرّر، نقض ماده (53) قانون نظام صنفی مصوب 1392 می باشد. احراز عدم نصاب مقرّر در ماده مزبور در خصوص یکصد و بیست و هفتمین جلسه هیات عالی نظارت بر سازمان های صنفی کشور، طی دادنامه شماره 140331390002801634 مورخ 1403/11/23 هیات عمومی سابقاً در پرونده ای با خواسته ابطال بند (1) مصوبات جلسه مزبور مطرح و نهایتاً منجر به صدور دادنامه اخیرالذکر مبنی بر ابطال بند (1) مصوبات آن جلسه گردید.”
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
“ نامه شماره 60/192448 مورخ 1401/8/9 وزیر صنعت، معدن و تجارت
جناب آقای دکتر سید احسان خاندوزی، وزیر امور اقتصادی و دارایی
جناب آقای دکتر بهرام عین اللهی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
جناب آقای دکتر امین حسین رستمی، وزیر دادگستری
جناب آقای دکترمحمد مهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
جناب آقای دکتر احمد وحیدی، وزیر کشور
جناب آقای پرویز سروری، رییس محترم شورای عالی استان ها
جناب آقای غلام حسین شافعی، رییس محترم اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران
جناب آقای بهمن عبداللهی، رییس محترم اتاق تعاون ایران
سردار سرتیپ پاسدار حسین اشتری، فرماندهی کل محترم انتظامی جمهوری اسلامی ایران
جناب آقای حسن پور اشکذری، نماینده محترم بسیج اصناف کشور
سرکار خانم شریفی کوهبنانی، نماینده محترم ناظر کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی
حجّت الاسلام و المسلمین جناب آقای سید کاظم موسوی، نماینده محترم ناظر کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی
جناب آقایان فراهانی، صفایی، حسنی، طاهرمحمدی، شجاع و جهانگیری، اعضای محترم هیات رییسه اتاق اصناف ایران
……….
با سلام و احترام
پیرو دعوت نامه شماره 60/186635 مورخ 1401/8/2، به پیوست مصوبات یکصد و بیست و هفتمین جلسه هیات عالی نظارت بر سازمان های صنفی کشور (تاریخ 1401/8/4) جهت استحضار، دستور پیگیری و اجرای بندهای مرتبط ابلاغ می شود.- وزیر صنعت، معدن و تجارت
یکصد و بیست و هفتمین جلسه هیات عالی نظارت بر سازمان های صنفی کشور بر اساس دعوت نامه رسمی شماره 60/186635 مورخ 1401/8/2 با حضور رییس و اعضاء هیات رأس ساعت 14 روز چهارشنبه مورخ 1401/8/4 در محل ساختمان وزارت صنعت، معدن و تجارت تشکیل و پس از قرایت آیاتی چند از کلام ا… مجید، دستورات جلسه طرح و تصمیماتی به شرح ذیل اتخاذ شد:
1- ………..
2- بررسی و اظهار نظر پیرامون ضوابط انتظامی متقاضیان پروانه کسب پیشنهادی فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران:
ضمن موافقت با کلیّات ضوابط انتظامی و ترافیکی متقاضیان پروانه کسب پیشنهادی فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، مقرّر گردید کمیته ای مرکب از نمایندگان وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور اقتصادی و دارایی، اتاق اصناف ایران و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران ظرف مدت 30 روز نسبت به بازنگری و اصلاح ضوابط مزبور اقدام و از طریق دبیرخانه هیات عالی نظارت جهت توشیح و ابلاغ وزیر صنعت، معدن و تجارت ارایه نمایند.
3- رسیدگی و اظهار نظر پیرامون گزارش تخلّفات اعضای هیات مدیره اتحادیه کشوری صنف سوخت های جایگزین و همچنین گزارش عملکرد اتحادیه های کشوری فروشگاه های زنجیره ای:
الف) مقرر گردید دبیرخانه هیات عالی نظارت جهت حضور در جلسه آتی هیات و ارایه توضیحات، از اعضای هیات مدیره قبلی اتحادیه سوخت های کشوری جهت رسیدگی به تخلّفات و اتخاذ تصمیم دعوت نماید.
ب) مقرّر گردید دبیرخانه هیات عالی نظارت و اتاق اصناف ایران نسبت به بروزرسانی و تکمیل گزارش بازرسی از اتحادیه فروشگاه های زنجیره ای کشوری اقدام و نتیجه را در جلسه آتی هیات ارایه نماید.
4-طرح و بررسی موضوع اتّحادیه کشوری کسب و کارهای مجازی:
با توجه به گزارش ارایه شده در خصوص وضعیت فعلی اتّحادیه کشوری کسب و کارهای مجازی و گذشت یک سال و اندی از دوره 4 ساله هیات مدیره اتّحادیه، استعفاء برخی از اعضاء، معرفی افراد جایگزین طی 2 نوبت، عدم توافق و اجماع هیات مدیره در انجام امور جاری و بروز وقفه در صدور پروانه کسب اعضای جدید، عدم نظارت و پایش اعضاء و …. و از طرفی ضرورت اصلاح ساختار و تفکیک اتّحادیه، با توجه به پیشنهادات اتاق اصناف ایران ارایه شده طی نامه شماره 9010/01/7 مورخ 1401/8/4 مقرّر گردید:
الف) به ماده 26 آیین نامه اجرایی تبصره 7 ماده 21 قانون نظام صنفی (آیین نامه اجرایی نحوه تشکیل و برگزاری انتخابات اتّحادیه های کشوری) تبصره زیر الحاق شود:
«در صورتی که دوره 4 ساله هیات مدیره اتّحادیه ها پایان یافته و به تشخیص اتاق اصناف ایران و تأیید دبیرخانه، هیات مدیره، قصد برگزاری انتخابات و یا شرایط مناسب انجام وظایف قانونی خود را نداشته باشد، کل اعضای هیات مدیره اتّحادیه به ترتیب اعلام شده در این ماده منصوب خواهند شد.»
ب) با توجه به طرح موضوع در چند جلسه کمیته نظارت بر عملکرد شرکت های بازاریابی شبکه ای و کسب و کارهای مجازی (موضوع ماده 15 آیین نامه تبصره 1 ماده 87 قانون نظام صنفی) با حضور نمایندگان وزارت اطّلاعات و وزارت ارتباطات، به پیشنهاد اتاق اصناف ایران تبصره بند 5 شق (الف) ماده 4 آیین نامه مذکور به شرح ذیل اصلاح گردد:
«دارندگان پروانه کسب در فضای حقیقی که متقاضی فروش محصولات واحد صنفی خود از طریق فضای مجازی نیز میباشند، نیازی به اخذ پروانه کسب مجدّد از اتّحادیه های کسب و کار مجازی ندارند و می توانند با اخذ اینماد و درج آدرس اینترنتی در ذیل پروانه کسب، توأمان به فعالیت در فضای حقیقی و مجازی بپردازند. نظارت و رسیدگی به شکایات واحدهای موضوع این تبصره در اتحادیه های مربوطه، مانع از قواعد نظارتی این آیین نامه نخواهد بود.»
ج) با توجه به رسیدگی به تخلّفات اعضاء هیات مدیره و بازرس اتحادیه کسب و کارهای مجازی کشوری در جلسه مورخ 1401/3/22 اعضای هیات مدیره اتحادیه کشوری کسب و کار مجازی که تفهیم اتهام آنها شده است و دفاعیات اخذ شده، عزل می گردند.
5- طرح و بررسی مصوبه هیات مقررات زدایی و تسهیل مجوزهای کسب و کار در خصوص کاربرگ های مرتبط با مجوزهای صنفی:
با توجه به درخواست امهال [ استمهال] اتاق اصناف ایران پیرامون مصوبه هیات مقرّرات زدایی و تسهیل مجوزهای کسب و کار در خصوص کاربرگ های مرتبط با مجوّزهای صنفی و با توجه به این که وظایف اتحادیه ها و اتاق ها (مصرّح در قانون نظام صنفی) قابل تعطیل نیست، مقرر گردید اتاق اصناف ایران ظرف مدت 3 ماه نصف ضوابط رسته ها و ظرف 6 ماه تمام رستهها را (به تشخیص خود) با همکاری دبیرخانه هیات عالی نظارت و مرکز پایش و بهبود فضای کسب و کار، نسبت به بازنگری و اصلاح کاربرگ های فوق در راستای تعیین تکلیف نحوه وظایف قانونی اتحادیه ها و اتاق ها و همچنین تعیین چگونگی اتصال سامانه ایرانیان اصناف به عنوان درگاه تخصصی به درگاه ملی مجوزها اقدام نماید.- وزیر صنعت، معدن و تجارت”
علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمایم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نگردیده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/10/9 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
با توجه به اینکه سابقاً شکایتی به خواسته ابطال بند 1 از مصوبات یکصد و بیست و هفتمین جلسه هیات عالی نظارت بر سازمانهای صنفی کشور در دیوان عدالت اداری مطرح شده و هیات عمومی دیوان عدالت اداری در مقام رسیدگی به این شکایت و به موجب دادنامه شماره 140331390002801634 مورخ 1403/11/23 با احراز عدم وجود حدنصاب مقرر قانونی برای تشکیل جلسه مذکور هیات عالی نظارت به شرح مقرر در ماده 53 قانون نظام صنفی کشور حکم به ابطال مقرره مزبور صادر کرده و در مانحنفیه شاکی ابطال بندهای 2، 3، 4 و 5 همان مصوبه را تقاضا کرده است، لذا با توجه به غیرقانونی بودن کلّیه مصوبات یکصد و بیست و هفتمین جلسه هیات عالی نظارت بر سازمان های صنفی کشور به دلیل عدم وجود حدنصاب مقرر قانونی برای تشکیل جلسه، این مقررات نیز مغایر با ماده 53 قانون نظام صنفی کشور بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال میشود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصّوب 1402/2/10) در رسیدگی و تصمیمگیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
احمدرضا عابدی
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری