دسته: قانون آیین دادرسی کیفری

  • ماده ۴۱ قانون آیین دادرسی کیفری


    منع ضابطان دادگستری از اخذ تامین از متهم

    ضابطان دادگستری اختیار اخذ تامین از متهم را ندارند و مقامات قضائی نیز نمی‌توانند اخذ تامین را به آنان محول کنند. در هرصورت هرگاه اخذ تامین از متهم ضرورت داشته باشد، تنها توسط مقام قضائی طبق مقررات این قانون اقدام می‌شود.

    ماده ۴۲ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۴0 قانون آیین دادرسی کیفری

    تفسیر ماده ۴۱ قانون آیین دادرسی کیفری

    نکته ۱- صدور قرار تامین از اختیارات خاص مقام قضایی و غیر قابل واگذاری به ضابطان دادگستری است.

    در مورد تامین هایی که مقام قضایی می‌تواند اخذ نماید به ماده ۲۱۷ قانون آیین دادرسی کیفری به بعد و در مورد ضمانت اجرای عدم اخذ تامین توسط ضابطان، به ماده ۶۳ قانون آیین دادرسی کیفری مراجعه نمایید.[۱]


     

    سوالات چهارگزینه‌ای

    سوال) ضابطان دادگستری در کدام صورت، اختیار اخذ تامین از متهم را دارند؟ (قضاوت 9۵)

    ۱) اخذ تامین ضرورت داشته باشد.

    ۲) اطمینان به صحت تامین ارائه شده داشته باشد.

    ۳) مقام قضایی اذن داده باشد.

    ۴) اساسا اختیار اخذ تامین ندارند.

    منابع

    ۱. خالقی، علی، نکته‌ها در قانون آیین دادرسی کیفری، ص۶۸، انتشارات شهر دانش.

  • ماده ۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری


    بازجویی و تحقیقات از زنان و افراد نابالغ

    بازجویی و تحقیقات از زنان و افراد نابالغ در صورت امکان باید توسط ضابطان آموزش دیده زن و با رعایت موازین شرعی انجام شود.

    ماده ۴۳ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۴۱ قانون آیین دادرسی کیفری

     

  • ماده ۴۳ قانون آیین دادرسی کیفری


    محل تردید بودن قرائن و امارات مربوط به وقوع جرم

    هرگاه قرائن و امارات مربوط به وقوع جرم مورد تردید است یا اطلاعات ضابطان دادگستری از منابع موثق نیست، آنان باید پیش از اطلاع به دادستان، بدون داشتن حق تفتیش و بازرسی یا احضار و جلب اشخاص، تحقیقات لازم را به عمل آورند و نتیجه آن را به دادستان گزارش دهند. دادستان با توجه به این گزارش، دستور تکمیل تحقیقات را صادر و یا تصمیم قضائی مناسب را اتخاذ می‌کند.

    ماده ۴۴ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری

     

  • ماده ۴۴ قانون آیین دادرسی کیفری

    اطلاع به دادستان در جرایم غیرمشهود

    ضابطان دادگستری به محض اطلاع از وقوع جرم، در جرایم غیرمشهود مراتب را برای کسب تکلیف و اخذ دستورهای لازم به دادستان اعلام می‌کنند و دادستان نیز پس از بررسی لازم، دستور ادامه تحقیقات را صادر و یا تصمیم قضائی مناسب اتخاذ می‌کند.

    ضابطان دادگستری درباره جرایم مشهود، تمام اقدامات لازم را به منظور حفظ آلات، ادوات، آثار، علائم و ادله وقوع جرم و جلوگیری از فرار یا مخفی شدن متهم و یا تبانی، به عمل می‌آورند، تحقیقات لازم را انجام می‌دهند و بلافاصله نتایج و مدارک به دست آمده را به اطلاع دادستان می‌رسانند.

    همچنین چنانچه شاهد یا مطلعی در صحنه وقوع جرم حضور داشته باشد؛ اسم، نشانی، شماره تلفن و سایر مشخصات ایشان را اخذ و در پرونده درج می‌کنند. ضابطان دادگستری در اجرای این ماده و ذیل ماده (۴۶) این قانون فقط در صورتی می‌توانند متهم را بازداشت نمایند که قرائن و امارات قوی بر ارتکاب جرم مشهود توسط وی وجود داشته باشد.

    تفسیر ماده ۴۴ قانون آیین دادرسی کیفری

    نکته ۱- ضابطان دادگستری به محض اطلاع از وقوع جرم:

    در جرایم غیرمشهود: مراتب را برای کسب تکلیف و اخذ دستورهای لازم به دادستان اعلام می‌کنند.

    در جرایم مشهود: تمام اقدامات لازم را به منظور حفظ آلات، ادوات، آثار، علائم و ادله وقوع جرم و جلوگیری از فرار یا مخفی شدن متهم و یا تبانی، به عمل می‌آورند، تحقیقات لازم را انجام می‌دهند و بلافاصله نتایج و مدارک به دست آمده را به اطلاع دادستان می‌رسانند.


     

  • ماده ۴۵ قانون آیین دادرسی کیفری

    جرم در موارد زیر مشهود است:

    الف) در مرئی و منظر ضابطان دادگستری واقع شود یا ماموران یاد شده بلافاصله در محل وقوع جرم حضور یابند و یا آثار جرم را بلافاصله پس از وقوع مشاهده کنند.

    ب) بزه دیده یا دو نفر یا بیشتر که ناظر وقوع جرم بوده اند، حین وقوع جرم یا بلافاصله پس از آن، شخص معینی را به عنوان مرتکب معرفی کنند.

    پ) بلافاصله پس از وقوع جرم، علائم و آثار واضح یا اسباب و ادله جرم در تصرف متهم یافت شود و یا تعلق اسباب و ادله یاد شده به متهم محرز گردد.

    ت) متهم بلافاصله پس از وقوع جرم، قصد فرار داشته یا در حال فرار باشد یا بلافاصله پس از وقوع جرم دستگیر شود.

    ث) جرم در منزل یا محل سکنای افراد، اتفاق افتاده یا در حال وقوع باشد و شخص ساکن، در همان حال یا بلافاصله پس از وقوع جرم، ورود ماموران را به منزل یا محل سکنای خود درخواست کند.

    ج) متهم بلافاصله پس از وقوع جرم، خود را معرفی کند و وقوع آن را خبر دهد.

    چ) متهم ولگرد باشد و در آن محل نیز سوء شهرت داشته باشد.

    تبصره ١- چنانچه جرائم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) این قانون به صورت مشهود واقع شود، در صورت عدم حضور ضابطان دادگستری، تمام شهروندان می‌توانند اقدامات لازم را برای جلوگیری از فرار مرتکب جرم و حفظ صحنه جرم به عمل آورند.

    تبصره ٢- ولگرد کسی است که مسکن و ماوای مشخص و وسیله معاش معلوم و شغل یا حرفه معینی ندارد.

    تفسیر ماده ۴۵ قانون آیین دادرسی کیفری

    نکته ۱- در آیین دادرسی کیفری، از نظر مدت فاصله زمانی میان وقوع جرم و کشف آن، جرایم به دو دسته مشهود و غیرمشهود تقسیم می‌شوند. موارد گفته شده در ماده ۴۵ قانون آیین دادرسی کیفری جرایم مشهود هستند و سایر موارد، جرم غیرمشهود محسوب می‌شود.[۱]


    نکته ۲- در جرایم قابل گذشت، در صورتی که جرم به صورت مشهود ارتکاب یابد، ضابطان دادگستری فقط با شکایت شاکی می‌توانند در آن دخالت کنند.


    نکته ۳- طبق تبصره ۱ ماده ۴۵، تمام شهروندان با لحاظ شرایطی اجازه جلوگیری از فرار مرتکب جرم و حفظ صحنه جرم را دارند:

    اولا؛ جرم از موارد «جرایم مشهود» باشد.

    ثانیا؛ ظابطان دادگستری حضور نداشته باشند.

    ثالثا، جرم ارتکابی از جرایم موضوع بندهای الف تا ت ماده ۳0۲ قانون آیین دادرسی کیفری باشد.


    نکته ۴- تنها جرمی که همیشه مشهود محسوب می شود، جرم ولگردی است.


     

    سوالات چهارگزینه‌ای

    محدودیت در دسترسی کامل به این نوشته

    دسترسی کامل به این نوشته برای اعضای ویژه بهاداد در نظر گرفته شده است.

    ثبت نام | اطلاعات بیشتر

  • ماده ۴۶ قانون آیین دادرسی کیفری


    فوریت اطلاع نتیجه اقدامات به دادستان

    ضابطان دادگستری مکلفند نتیجه اقدامات خود را فوری به دادستان اطلاع دهند. چنانچه دادستان اقدامات انجام شده را کافی نداند، می‌تواند تکمیل آن را بخواهد. در این صورت، ضابطان باید طبق دستور دادستان تحقیقات و اقدامات قانونی را برای کشف جرم و تکمیل تحقیقات به عمل آورند، اما نمی‌توانند متهم را تحت نظر نگه دارند.

    چنانچه در جرایم مشهود، نگهداری متهم برای تکمیل تحقیقات ضروری باشد، ضابطان باید موضوع اتهام و ادله آن را بلافاصله و به طور کتبی به متهم ابلاغ و تفهیم کنند و مراتب را فوری برای اتخاذ تصمیم قانونی به اطلاع دادستان برسانند. در هر حال، ضابطان نمی‌توانند بیش از بیست و چهار ساعت متهم را تحت نظر قرار دهند.

    ماده ۴۷ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۴۵ قانون آیین دادرسی کیفری

    تفسیر ماده ۴۶ قانون آیین دادرسی کیفری

    نکته ۱- نگهداری و تحت نظر قراردادن متهم توسط ضابطان دادگستری، به شرطی است که؛

    1. جرم ارتکابی مشهود باشد.
    2. قرائن و امارات قوی بر ارتکاب جرم مشهود توسط متهم وجود داشته باشد.
    3. برای تکمیل تحقیقات ضروری باشد.
    4. باید موضوع اتهام و ادله آن بلافاصله و به طور کتبی به متهم ابلاغ و تفهیم شود.
    5. مراتب، فوری برای اتخاذ تصمیم قانونی به اطلاع دادستان برسد.
    6. مدت تحت نظر حداکثر ۲۴ ساعت باشد.

    نکته ۲- در جرایم غیرمشهود ضابطین مطلقا حق تحت نظر گرفتن متهم را ندارند.


    نکته ۳- تفاوت تحت نظر، بازداشت و حبس:

    در هر سه مورد، فرد در مکان مشخصی مانند زندان یا بازداشتگاه، نگهداری می شود.

    تحت نظر: نگهداری مظنون در جرایم مشهود قبل از رسیدن مقام قضایی و حداکثر ۲۴ ساعت.

    بازداشت: نگهداری فرد قبل از صدور حکم نهایی.

    حبس: نگهداری فرد به موجب حکم قطعی.


     

    سوالات چهارگزینه‌ای

    سوال) کدام گزینه در مورد افردای که تحت نظر قرار میگرند نادرست است؟ (ارشد ۱۴00)

    ۱) متهم با شروع تحت نظر قرار گرفتن، میتواند تقاضای حضور وکیل نماید.

    ۲) در صورتی که فردی خارج از وقت اداری به علت یک عنوان مجرمانه تحت نظر قرار گیرد، باید حداکثر ظرف یک ساعت مراتب به دادستان یا قاضی کشیک اعلام شود.

    ۳) در جرایم مشهود، در صورتی که نگهداری متهم برای تحقیقات ضروری باشد، پس از ابلاغ کتبی موضوع اتهام و ادله ان به وسیله ضابطان، می‌توان متهم را تحت نظر قرار داد.

    ۴) در جرایم علیه امنیت و جرایمی با مجازات حبس بالای ده سال در صورت‌عدم دسترسی به مقامات قضایی ضابطان تا حضور و مداخله مقام قضایی می‌تواند متهم را تحت نظر قرار دهند.

  • ماده ۴۷ قانون آیین دادرسی کیفری


    اعلام به دادستان یا قاضی کشیک در موارد تحت نظر گرفتن افراد

    هرگاه فردی خارج از وقت اداری به علت هر یک از عناوین مجرمانه تحت نظر قرار گیرد، باید حداکثر ظرف یک ساعت مراتب به دادستان یا قاضی کشیک اعلام شود.

    دادستان یا قاضی کشیک نیز مکلف است، موضوع را بررسی نماید و درصورت نیاز با حضور در محل تحت نظر قرار گرفتن متهم اقدام قانونی به عمل آورد.

    ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۴۶ قانون آیین دادرسی کیفری

     

  • ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری


    حق شخص تحت نظر در تقاضای حضور وکیل

    با شروع تحت نظر قرار گرفتن، متهم می‌تواند تقاضای حضور وکیل نماید. وکیل باید با رعایت و توجه به محرمانه بودن تحقیقات و مذاکرات، با شخص تحت نظر ملاقات نماید و وکیل می‌تواند در پایان ملاقات با متهم که نباید بیش از یک ساعت باشد ملاحظات کتبی خود را برای درج در پرونده ارائه دهد.

    تبصره – در جرائم علیه امنیت داخلی یا خارجی و همچنین جرائم سازمان‌ یافته که مجازات آنها مشمول ماده ۳۰۲ این قانون است، در مرحله تحقیقات مقدماتی طرفین دعوی، وکیل یا وکلای خود را از بین وکلای رسمی دادگستری که مورد تایید رئیس قوه‌قضائیه باشد، انتخاب می‌نمایند. اسامی وکلای مزبور توسط رئیس قوه‌قضائیه اعلام می‌گردد.

    ماده ۴9 قانون آیین دادرسی کیفریماده ۴۷ قانون آیین دادرسی کیفری

    تفسیر ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری

    نکته ۱- طبق تبصره ماده ۴۸ و ماده ۶۲۵ و تبصره آن در برخی از جرایم (و زمان جنگ) محدودیت هایی در انتخاب وکلای رسمی دادگستری وجود دارد.

    بطور مثال طبق جدول زیر، در صورتی که جرایم در صلاحیت دادگاه نظامی جنگ باشد در تمامی جرایم و در تمامی مراحل تحقیقات مقدماتی و رسیدگی دادگاه، وکیل باید از وکلای مورد تایید سازمان قضائی نیروهای مسلح باشد.

    محدودیت در دسترسی کامل به این نوشته

    دسترسی کامل به این نوشته برای اعضای ویژه بهاداد در نظر گرفته شده است.

    ثبت نام | اطلاعات بیشتر

     

    ماده ۶۲۵ قانون آیین دادرسی کیفری:

    در جرائم علیه امنیت کشور یا در مواردی‌ که پرونده مشتمل بر اسناد و اطلاعات سری و به‌کلی سری است و رسیدگی به آنها در صلاحیت سازمان قضائی نیروهای مسلح است، طرفین دعوی، وکیل یا وکلای خود را از بین وکلای رسمی دادگستری که مورد تایید سازمان قضائی نیروهای مسلح باشد، انتخاب می‌نمایند.

    تبصره‌- تعیین وکیل در دادگاه ‌نظامی ‌زمان‌ جنگ تابع مقررات مذکور در این‌ ماده است.

     

    سوالات چهارگزینه‌ای

    سوال) با شروع تحت نظر قرار گرفتن متهم در صورت تقاضای متهم، در خصوص ملاقات وکیل با وی و درج ملاحظات کتبی وکیل در پرونده کدام مورد صحیح است؟ (وکالت 99)

    ۱) ملاقات با متهم،ظرف مدت معقول و درج ملاحظات کتبی در پرونده الزامی است.

    ۲) حداکثر به مدت یک ساعت اختیاری است،ولی درج ملاحظات کتبی در پرونده الزامی است.

    ۳) حداکثر به مدت یک ساعت الزامی است،ولی درج ملاحظات کتبی در پرونده اختیاری است.

    ۴) ملاقات با متهم،ظرف مدت معقول و درج ملاحظات کتبی در پرونده اختیاری است.

    سوال) در مرحله تحقیقات مقدماتی در کدام دسته از جرایم زیر، طرفین دعوی باید وکیل یا وکلای خود را از بین وکلای رسمی دادگستری مورد تایید رئیس قوه قضاییه انتخاب کنند؟ (وکالت 9۴)

    ۱) فقط در جرایم علیه امنیت داخلی یا خارجی که مجازات آن‌ها مشمول مجازات مقرر در ماده ۳۰۲ قانون ایین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ است.

    ۲) در جرایم علیه امنیت داخلی یا خارجی و جرایم سازمان یافته که مجازات ان‌ها مشمول مجازات مقرر در ماده ۳۰۲ قانون ایین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ است.

    ۳) فقط در جرایم سازمان یافته مشمول مجازات مقرر در ماده ۳۰۲ قانون ایین دادرسی کیفری ۱۳۹۲.

    ۴) – در کلیه جرایم علیه امنیت داخلی یا خارجی و نیز جرایم سازمان یافته با هر میزان مجازات

  • ماده ۴۹ قانون آیین دادرسی کیفری


    ثبت مشخصات فرد تحت نظر

    به محض آنکه متهم تحت نظر قرار گرفت، حداکثر ظرف یک ساعت، مشخصات سجلی، شغل، نشانی و علت تحت نظر قرار گرفتن وی، به هر طریق ممکن، به دادسرای محل اعلام می‌شود.

    دادستان هر شهرستان با درج مشخصات مزبور در دفتر مخصوص و رایانه، با رعایت مقررات راجع به دادرسی الکترونیکی، نظارت لازم را برای رعایت حقوق این افراد اعمال می‌نماید و فهرست کامل آنان را در پایان هر روز به رئیس کل دادگستری استان مربوط اعلام می کند تا به همان نحو ثبت شود.

    والدین، همسر، فرزندان، خواهر و برادر این اشخاص می‌توانند از طریق مراجع مزبور از تحت نظر بودن آنان اطلاع یابند.

    پاسخگویی به بستگان فوق درباره تحت نظر قرار گرفتن، تا حدی که با حیثیت اجتماعی و خانوادگی اشخاص تحت نظر منافات نداشته باشد، ضروری است.

    ماده ۵0 قانون آیین دادرسی کیفریماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری

    سوالات چهارگزینه‌ای

    سوال) در صورتی که فردی به علت عنوان مجرمانه توسط ضابطان دادگستری تحت نظر قرار گیرد، مراتب ظرف چه مدت باید به دادستان یا دادسرای محل اعلام شود؟ (وکالت ۱۴0۱)

    ۱) اعم از ان که در وقت اداری یا خارج از وقت اداری باشد باید ظرف ۲۴ ساعت حسب مورد ساعت به دادسرای محل یا دادستان اعلام شود.

    ۲) اگر در وقت اداری باشد باید ظرف یک ساعت به دادستان اعلام شود و چنانچه خارج از وقت اداری باید ظرف ۲۴ ساعت به دادسرای محل اعلام شود.

    ۳) اعم از ان که در وقت ادارای یا خارج از وقت اداری باشد باید ظرف یک ساعت حسب مورد به دادسرای محل یا دادستان اعلام شود.

    ۴) اعم از ان که در وقت اداری یا خارج از وقت اداری باشد باید در همان روز حسب مورد به دادسرای محل یا دادستان اعلام شود.

  • ماده ۵0 قانون آیین دادرسی کیفری


    آگاه نمودن خانواده شخص تحت‌نظر

    شخص تحت نظر می‌تواند به وسیله تلفن یا هر وسیله ممکن، افراد خانواده یا آشنایان خود را از تحت نظر بودن آگاه کند و ضابطان نیز مکلفند مساعدت لازم را در این خصوص به عمل آورند، مگر آنکه بنابر ضرورت تشخیص دهند که شخص تحت نظر نباید از چنین حقی استفاده کند. در این صورت باید مراتب را برای اخذ دستور مقتضی به اطلاع مقام قضائی برسانند.

    ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۴9 قانون آیین دادرسی کیفری

    سوالات چهارگزینه‌ای

    سوال) در خصوص حق شخص تحت نظر، مبتنی بر اگاه کردن دیگران از تحت نظر بودن خود، غیر از موارد ضروری، کدام مورد صحیح است؟ (ارشد 9۸)

    ۱) تنها با اجازه بازپرس،حق اگاه کردن خانواده و وکیل خود را دارد.

    ۲) تنها با اجازه بازپرس،حق اگاه کردن خانواده و اشنایان خود را دارد.

    ۳) تا ۴۸ ساعت، حق اگاه کردن هیچ شخصی به جز وکیل خود را ندارد.

    ۴) حق دارد به وسیله تلفن یا هر وسیله ممکن، افراد خانواده و اشنایان خود را اگاه کند.