دسته: قانون آیین دادرسی کیفری

تمام اقدامات ضابطان دادگستری در انجام تحقیقات باید مطابق ترتیبات و قواعدی باشد که برای تحقیقات مقدماتی مقرر است.

ماده ۶۲ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۶0 قانون آیین دادرسی کیفری

هزینه‌های ناشی از انجام وظایف ضابطان

تحمیل هزینه‌های ناشی از انجام وظایف ضابطان نسبت به کشف جرم، حفظ آثار و علائم و جمع آوری ادله وقوع جرم، شناسایی و یافتن و جلوگیری از فرار و مخفی شدن متهم، دستگیری وی، حمایت از بزه دیده و خانواده او در برابر تهدیدات، ابلاغ اوراق و اجرای تصمیمات قضائی تحت هر عنوان بر بزه‌دیده ممنوع است.

ماده ۶۳ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۶۱ قانون آیین دادرسی کیفری

تخلف از مقررات مواد (۳۰)، (۳۴)، (۳۵)، (۳۷)، (۳۸)، (۳۹)، (۴۰)، (۴۱)، (۴۲)، (۴۹)، (۵۱)، (۵۲)، (۵۳)، (۵۵)، (۵۹) و (۱۴۱) این قانون توسط ضابطان، موجب محکومیت به سه ماه تا یک سال انفصال از خدمات دولتی است.

جهات قانونی شروع به تعقیب به شرح زیر است:

الف) شکایت شاکی یا مدعی خصوصی

ب) اعلام و اخبار ضابطان دادگستری، مقامات رسمی یا اشخاص موثق و مطمئن

پ) وقوع جرم مشهود، در برابر دادستان یا بازپرس

ت) اظهار و اقرار متهم

ث) اطلاع دادستان از وقوع جرم به طرق قانونی دیگر

ماده ۶۵ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۶۳ قانون آیین دادرسی کیفری

تفسیر ماده ۶۴ قانون آیین دادرسی کیفری

نکته ۱- جرائم به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: قابل گذشت و غیرقابل گذشت.

• جرایم قابل گذشت:

جرایم قابل گذشت جرائمی می‌باشند که شروع و ادامه تعقیب و رسیدگی و اجرای مجازات، منوط به شکایت شاکی و عدم گذشت وی است. (تبصره ۱ ماده ۱۰۰ قانون مجازات اسلامی)
به عبارت دیگر، در جرایم قابل گذشت، فقط در صورتی که شاکی یا مدعی خصوصی طبق بند الف ماده ۶۴ قانون آیین دادرسی کیفری شکایت کند، امکان تعقیب متهم وجود دارد. در غیر این صورت، با وجود سایر مصادیق ماده ۶۴، امکان شروع به تعقیب متهم وجود نخواهد داشت.

• جرایم غیرقابل گذشت:

در مقابل، در جرایم غیرقابل گذشت، نیازی به شکایت شاکی خصوصی برای شروع به تعقیب و مجازات مرتکب جرم نیست. وجود هر یک از شرایط ماده ۶۴ به تنهایی برای آغاز تعقیب متهم کافی است.

گزارش‌ها و نامه هایی که هویت گزارش دهندگان و نویسندگان آنها مشخص نیست، نمی‌تواند مبنای شروع به تعقیب قرار گیرد، مگر آنکه دلالت بر وقوع امر مهمی کند که موجب اخلال در نظم و امنیت عمومی است یا همراه با قرائنی باشد که به نظر دادستان برای شروع به تعقیب کفایت می‌کند.

ماده ۶۸ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۶۶ قانون آیین دادرسی کیفری

تفسیر ماده ۶۷ قانون آیین دادرسی کیفری

+ ذیل ماده ۶۵ قانون آیین دادرسی کیفری توضیح داده شده است.

شاکی یا مدعی خصوصی می‌تواند شخصاً یا توسط وکیل شکایت کند. در شکوائیه موارد زیر باید قید شود:

الف – نام و نام خانوادگی، نام پدر، سن، شغل، میزان تحصیلات، وضعیت تاهل، تابعیت، مذهب، شماره شناسنامه، شماره ملی، نشانی دقیق و درصورت امکان نشانی پیام نگار (ایمیل)، شماره تلفن ثابت و همراه و کد پستی شاکی

ب – موضوع شکایت، تاریخ و محل وقوع جرم

پ – ضرر و زیان وارده به مدعی و مورد مطالبه وی

ت – ادله وقوع جرم، اسامی، مشخصات و نشانی شهود و مطلعان در صورت امکان

ث – مشخصات و نشانی مشتکی عنه یا مظنون در صورت امکان

تبصره – قوه قضائیه مکلف است اوراق متحد الشکل مشتمل بر موارد فوق را تهیه کند و در اختیار مراجعان قرار دهد تا در تنظیم شکوائیه مورد استفاده قرار گیرد. عدم استفاده از اوراق مزبور مانع استماع شکایت نیست.

ماده ۶9 قانون آیین دادرسی کیفریماده ۶۷ قانون آیین دادرسی کیفری

تفسیر ماده ۶۸ قانون آیین دادرسی کیفری

نکته ۱- در امور حقوقی، چنانچه مواردی که در قانون الزامی دانسته شده است در دادخواست یا لایحه ذکر نشود، ضمانت اجراهایی به دنبال خواهد داشت. به عنوان مثال، دادخواست ممکن است رد شود. اما در امور کیفری، عدم ذکر موارد مذکور در ماده ۶۸، دارای ضمانت اجرا نیست و مقام قضایی (دادسرا یا دادگاه) حق رد شکایت به این دلیل را ندارد.

دادستان مکلف است شکایت کتبی و شفاهی را همه وقت قبول کند. شکایت شفاهی در صورتمجلس قید و به امضاء یا اثر انگشت شاکی می‌رسد. هرگاه شاکی سواد نداشته باشد، مراتب در صورتمجلس قید و انطباق شکایت با مندرجات صورتمجلس تصدیق می‏‌شود.

ماده ۷0 قانون آیین دادرسی کیفریماده ۶۸ قانون آیین دادرسی کیفری

تفسیر ماده ۶9 قانون آیین دادرسی کیفری

+ ذیل ماده ۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری توضیح داده شده است.

تعیین قیم موقت و یا تعقیب امر کیفری توسط دادستان

در مواردی که تعقیب کیفری، منوط به شکایت شاکی است و بزه‏ دیده، محجور می‌باشد و ولی یا قیم نداشته یا به آنان دسترسی ندارد و نصب قیم نیز موجب فوت وقت یا توجه ضرر به محجور شود، تا حضور و مداخله ولی یا قیم یا نصب قیم و همچنین در صورتی که ولی یا قیم خود مرتکب جرم شده یا مداخله در آن داشته باشد، دادستان شخصی را به عنوان قیم موقت تعیین و یا خود امر کیفری را تعقیب می کند و اقدامات ضروری را برای حفظ و جمع آوری ادله جرم و جلوگیری از فرار متهم به عمل می آورد. این حکم در مواردی که بزه‏ دیده، ولی و یا قیم او به عللی از قبیل بیهوشی قادر به شکایت نباشد نیز جاری است.

تبصره – در خصوص شخص سفیه فقط در دعاوی کیفری که جنبه مالی دارد رعایت ترتیب مذکور در این ماده الزامی است و در غیر موارد مالی، سفیه می‌تواند شخصاً طرح شکایت نماید.

ماده ۷۱ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۶9 قانون آیین دادرسی کیفری

تفسیر ماده ۷0 قانون آیین دادرسی کیفری

نکته ۱- حکم مواد ۷۰ و ۷۱ منوط به شکایت شاکی است (یعنی فقط مربوط به جرایم قابل گذشت است) زیرا در جرایم غیرقابل گذشت دادستان می‌تواند بدون اجازه شخص دعوا را پیگیری کند.

نکته ۲- طبق ماده ۷0، در جرایم قابل گذشت زیر، دادستان شخصی را به عنوان قیم موقت تعیین و یا خود امر کیفری را تعقیب می‌کند:

• بزه‏ دیده، محجور باشد و ولی یا قیم نداشته یا به آنان دسترسی نباشد و نصب قیم نیز موجب فوت وقت یا توجه ضرر به محجور شود.
• بزه‏ دیده، محجور باشد و ولی یا قیم خود مرتکب جرم شده باشد.
• بزه‏ دیده، محجور باشد و ولی و یا قیم او به عللی از قبیل بیهوشی قادر به شکایت نباشد.
• بزه‏ دیده، به عللی از قبیل بیهوشی قادر به شکایت نباشد.

سوالات چهارگزینه‌ای