تشکیل پلیس ویژه اطفال و نوجوانان در نیروی انتظامی
به منظور حسن اجرای وظایف ضابطان در مورد اطفال و نوجوانان، پلیس ویژه اطفال و نوجوانان در نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران تشکیل میشود. وظایف و حدود اختیارات آن به موجب لایحه ای است که توسط رئیس قوه قضائیه تهیه میشود.
ماده ۳۲ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۳0 قانون آیین دادرسی کیفری
ریاست و نظارت بر ضابطان دادگستری
ریاست و نظارت بر ضابطان دادگستری از حیث وظایفی که به عنوان ضابط به عهده دارند با دادستان است. سایر مقامات قضائی نیز در اموری که به ضابطان ارجاع میدهند، حق نظارت دارند.
تبصره – ارجاع امر از سوی مقام قضائی به ماموران یا مقاماتی که حسب قانون، ضابط تلقی نمیشوند، موجب محکومیت انتظامی تا درجه چهار است.
ماده ۳۳ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری
نکته ۱- نظارت دادستان، نظارت کلی و عام بر انجام وظایف ضابطان دادگستری دارد و بصورت موردی و ناظر به پروندهای خاص نیست، ولی نظارت سایر مقامات قضایی فقط در اموری است که خودشان به ضابطان ارجاع میدهند و نه سایر امور.
نکته ۲- مجازات مذکور در تبصره شامل مواردی است که:
سوال) ریاست و نظارت بر ظابطان دادگستری (از حیث وظایفی که به عنوان ضابط بر عهده دارند) با کیست؟ (وکالت ۸۶)
۱) بازپرس
۲) دادستان
۳) رئیس دادگاه کیفری دو
۴) رئیس دادگاه کیفری یک
بازرسی واحدهای مربوط ظابطان دادگستری
دادستان به منظور نظارت بر حسن اجرای وظایف ضابطان، واحدهای مربوط را حداقل هر دو ماه یک بار مورد بازرسی قرار میدهد و در هر مورد، مراتب را در دفتر مخصوصی که به این منظور تهیه میشود، قید و دستورهای لازم را صادر میکند.
ماده ۳۴ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۳۲ قانون آیین دادرسی کیفری
اوصاف لازمه دستورهای مقام قضایی به ظابطان دادگستری
دستورهای مقام قضائی به ضابطان دادگستری به صورت کتبی، صریح و با قید مهلت صادر میشود. در موارد فوری که صدور دستور کتبی مقدور نیست، دستور به صورت شفاهی صادر میشود و ضابط دادگستری باید ضمن انجام دستورها و درج مراتب و اقدامات معموله در صورتمجلس، در اسرع وقت و حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت آن را به امضای مقام قضائی برساند.
ماده ۳۵ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۳۳ قانون آیین دادرسی کیفری
نکته ۱- دستور مقام قضایی به ضابطان دادگستری بصورت شفاهی تنها با دو شرط امکان پذیر است:
سوال) صدور دستور شفاهی مقام قضایی به ضابطین، در کدام موارد امکان پذیر است؟ (قضاوت 99)
۱) در جرم قتل عمد، جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور
۲) صدور دستور شفاهی،در هیچ مورد اعتبار قانونی ندارد.
۳) در جرایم علیه امنیت،در صورتی که فوریت داشته باشد.
۴) در موارد فوری که صدور دستور کتبی مقدور نیست.
۱. خالقی، علی، نکتهها در قانون آیین دادرسی کیفری، ص۶۵، انتشارات شهر دانش.
فوریت اقدام نسبت به انجام دستورها و تکمیل پرونده
ضابطان دادگستری مکلفند در اسرع وقت و در مدتی که دادستان یا مقام قضائی مربوط تعیین میکند، نسبت به انجام دستورها و تکمیل پرونده اقدام نمایند.
تبصره – چنانچه اجرای دستور یا تکمیل پرونده میسر نشود، ضابطان باید در پایان مهلت تعیین شده، گزارش آن را با ذکر علت برای دادستان یا مقام قضائی مربوط ارسال کنند.
ماده ۳۶ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۳۴ قانون آیین دادرسی کیفری
اوصاف گزارش معتبر ضابطان
گزارش ضابطان درصورتی معتبر است که بر خلاف اوضاع و احوال و قرائن مسلم قضیه نباشد و بر اساس ضوابط و مقررات قانونی تهیه و تنظیم شود.
ماده ۳۷ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۳۵ قانون آیین دادرسی کیفری
نکته ۱- گزارش ضابطان درصورتی معتبر است که دارای هر دو شرط زیر باشد:
سوال) در کدام موارد، گزارش ضابطان دادگستری معتبر است؟ (وکالت 9۳)
۱) با امضای دو نفر از ضابطان خاص باشد.
۲) مورد ثقه قاضی باشد.
۳) بر خلاف اوضاع و احوال و قراین مسلم قضیه نباشد.
۴) فقط در جرایم واقع در صلاحیت دادگاه کیفری دو
تکلیف پذیرش همه وقت شکایت کتبی یا شفاهی
ضابطان دادگستری موظفند شکایت کتبی یا شفاهی را همه وقت قبول نمایند.
شکایت شفاهی در صورتمجلس قید و به امضای شاکی میرسد، اگر شاکی نتواند امضاء کند یا سواد نداشته باشد، مراتب در صورتمجلس قید و انطباق شکایت شفاهی با مندرجات صورتمجلس تصدیق میشود.
ضابطان دادگستری مکلفند پس از دریافت شکایت، به شاکی رسید تحویل دهند و به فوریت پرونده را نزد دادستان ارسال کنند.
ماده ۳۸ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۳۶ قانون آیین دادرسی کیفری
نکته ۱- برخلاف دعاوی حقوقی که ارائه دادخواست به صورت چاپی الزامی است، در امور کیفری، طرح شکایت میتواند به صورت شفاهی نیز انجام شود. تنها استثنای این قاعده، درخواست تجدید نظر و فرجام خواهی است که صرفاً باید به صورت کتبی ارائه شود.
در صورتی که شکایت کتبی باشد، نیازی به استفاده از اوراق چاپی مخصوص وجود ندارد و میتوان آن را بر روی کاغذ معمولی نیز تنظیم کرد. (طبق تبصره ماده ۶۸ قانون آیین دادرسی کیفری)
ماده ۶9 قانون آیین دادرسی کیفری:
دادستان مکلف است شکایت کتبی و شفاهی را همه وقت قبول کند. شکایت شفاهی در صورتمجلس قید و به امضاء یا اثر انگشت شاکی میرسد. هرگاه شاکی سواد نداشته باشد، مراتب در صورتمجلس قید و انطباق شکایت با مندرجات صورتمجلس تصدیق می شود.
ماده ۴۳۶ قانون آیین دادرسی کیفری:
تجدید نظرخواهی یا فرجامخواهی طرفین راجع به جنبه کیفری رای با درخواست کتبی و پرداخت هزینه دادرسی مقرر صورت میگیرد ….
حق آگاهی شاکی از برخی حقوق
ضابطان دادگستری مکلفند شاکی را از حق درخواست جبران خسارت و بهرهمندی از خدمات مشاورهای موجود و سایر معاضدتهای حقوقی آگاه سازند.
ماده ۳9 قانون آیین دادرسی کیفریماده ۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری
درج اظهارات شاکی در مورد ضرر و زیان وارده
ضابطان دادگستری مکلفند اظهارات شاکی در مورد ضرر و زیان وارده را در گزارش خود به مراجع قضائی ذکر کنند.
ماده ۴0 قانون آیین دادرسی کیفریماده ۳۸ قانون آیین دادرسی کیفری
اصل منع افشای اطلاعات مرتبط با پرونده
افشای اطلاعات مربوط به هویت و محل اقامت بزه دیده، شهود و مطلعان و سایر اشخاص مرتبط با پرونده توسط ضابطان دادگستری، جز در مواردی که قانون معین میکند، ممنوع است.
ماده ۴۱ قانون آیین دادرسی کیفریماده ۳9 قانون آیین دادرسی کیفری