دسته: قانون آیین دادرسی مدنی

ابلاغ دادخواست در خارج از کشور

ابلاغ دادخواست در خارج از کشور به وسیله ماموران کنسولی یا سیاسی ایران به عمل می‌آید. ماموران یادشده دادخواست و ضمایم آن را به وسیله مامورین سفارت یا هر وسیله‌ای که امکان داشته باشد، برای خوانده می‌فرستند و مراتب را از طریق وزارت امور خارجه به اطلاع دادگاه می‌رسانند. در صورتی که در کشور محل اقامت خوانده، ماموران کنسولی یا سیاسی نباشند، این اقدام را وزارت امور خارجه به طریقی که مقتضی بداند، انجام می‌دهد.

تفسیر ماده ۷۱ قانون آیین دادرسی مدنی

+ اگر خوانده در خارج از کشور باشد و کشور ما در آنجا کنسولگری داشته باشد، شیوه ابلاغ بدین نحو است که دفتر دادگاه اوراق قضایی را از طریق دفتر حقوقی دادگستری به وزارت خارجه ارسال می‌کند.

این اوراق به کنسولگری ایران در کشور مربوط ارسال می‌شود و کنسولگری ایران، اوراق قضایی را به وسیله پست سفارشی، به نشانی تعیین شده ارسال کرده و قبض رسید پستی را به هنگام ارسال اوراق قضایی به اداره کل امور کنسولگری در وزارت خارجه می‌فرستد؛ اداره کل مزبور نیز قبض رسید پستی را از طریق دفتر حقوقی دادگستری به دفتر شعبه دادگاهی که ابلاغ را خواسته است، ارسال می‌کند.

← تشخیص اینکه اساسا ابلاغ به درستی واقع شده است یا خیر و یا اینکه ابلاغ واقع شده قانونی است یا واقعی با دادرس است.[۱]

در صورتی که خواهان نتواند نشانی خوانده را معین نماید یا در مورد ماده قبل پس از اخطار رفع نقص از تعیین نشانی اعلام ناتوانی کند بنا به درخواست خواهان و دستور دادگاه مفاد دادخواست یک نوبت در یکی از روزنامه های کثیرالانتشار به هزینه خواهان اگهی خواهد شد. تاریخ انتشار اگهی تا جلسه رسیدگی نباید کمتر از ۱ماه باشد.

ابلاغ دادخواست به اهالی معین

در دعاوی راجع به اهالی معین اعم از ده یا شهر یا بخشی از شهر که عده آنها غیرمحصور است، علاوه بر آگهی مفاد دادخواست به شرح ماده قبل، یک نسخه از دادخواست به شخص یا اشخاصی که خواهان آن‌ها را معارض خود معرفی می‌کند، ابلاغ می‌شود.

تفسیر ماده ۷۴ قانون آیین دادرسی مدنی

+ به همه خواندگان به هر تعدادی که باشند، دادخواست باید ابلاغ شود. این امر مستلزم درج مشخصات همه آنان در دادخواست و تهیه نسخه دادخواست به تعداد آنان است. در حال حاضر در مناطقی که دفاتر خدمات قضایی تاسیس شده است، دادخواست از طریق این دفاتر به ثبت می‌رسد، لذا دفتر دادگاهی که دادخواست به آن ارجاع شده است، به تعداد خواندگان از دادخواست، کپی جهت ابلاغ تهیه می‌نماید.[۱]

+ حکم مقرر در این ماده هم در دعاوی غیرمنقول و هم در دعاوی منقول قابل اعمال است.[۱]

ابلاغ دادخواست به ادارات دولتی

در دعاوی راجع به ادارات دولتی و سازمان‌های وابسته به دولت و موسسات مامور خدمات عمومی و شهرداری‌ها و نیز موسساتی که تمام یا بخشی از سرمایه آن‌ها متعلق به دولت است، اوراق اخطاریه و ضمایم به رئیس دفتر مرجع مخاطب یا قائم‌مقام او ابلاغ و در نسخه اول، رسید اخذ می‌شود.

در صورت امتناع رئیس دفتر یا قائم‌مقام او از اخذ اوراق، مراتب در برگ اخطاریه قید و اوراق اعاده می‌شود.

در این مورد استنکاف از گرفتن اوراق اخطاریه و ضمایم و ندادن رسید تخلف از انجام وظیفه خواهد بود و به وسیله مدیر دفتر دادگاه به مراجع صالحه اعلام و به مجازات مقرر درقانون رسیدگی به تخلفات اداری محکوم خواهد شد.

تبصره- در دعاوی مربوط به شعب مراجع بالا یا وابسته به دولت، به مسئول دفتر شعبه مربوط یا قائم مقام او ابلاغ خواهد شد.

تفسیر ماده ۷۵ قانون آیین دادرسی مدنی

+ مامور ابلاغ حق مراجعه به محل اقامت شخصی یا منزل رئیس یا قائم مقام او را ندارد و باید به محل اداره و در ساعت‌های رسمی خدمت رجوع کند.[۱]

ابلاغ دادخواست به اشخاص حقوقی

در دعاوی راجع به سایر اشخاص حقوقی، دادخواست و ضمائم آن به مدیر یا قائم مقام او یا دارنده حق امضاء و در صورت عدم امکان، به مسئول دفتر موسسه با رعایت مقررات مواد (۶۸، ۶۹ و ۷۲) ابلاغ خواهد شد.

تبصره ۱- در مورد این ماده، هرگاه ابلاغ اوراق دعوا در محل تعیین شده، ممکن نگردد، اوراق به آدرس آخرین محلی که به اداره ثبت شرکت‌ها معرفی شده، ابلاغ خواهد شد.

تبصره ۲- در دعاوی مربوط به ورشکسته، دادخواست و ضمائم آن به اداره تصفیه امور ورشکستگی یا مدیر تصفیه ابلاغ خواهد شد.

تبصره ۳- در دعاوی مربوط به شرکت‌های منحل شده که دارای مدیر تصفیه نباشند، اوراق اخطاریه و ضمائم آن به آخرین مدیر قبل از انحلال در آخرین محلی که به اداره ثبت شرکت‌ها معرفی شده است، ابلاغ خواهد شد.

تفسیر ماده ۷۶ قانون آیین دادرسی مدنی

+ این ماده را که در مورد ابلاغ به شرکت‌ها است، نباید مانند ماده ۷۵ قانون آیین دادرسی مدنی که در مورد ابلاغ به اداره‌های رسمی است، به گونه‌ای محدود تفسیر کرد. زیرا، شخصیت دولت و مصالح و انتظامات او غیر از وضعیت شرکتی است که فقط برای منافع خصوصی بازرگانی تشکیل شده است.[۱]

ابلاغ دادخواست توسط دفتر دادگاه دیگر

اگر خوانده در حوزه دادگاه دیگری اقامت داشته باشد، دادخواست و ضمائم آن، توسط دفتر آن دادگاه به هر وسیله‌ای که ممکن باشد، ابلاغ می‌شود و اگر در محل اقامت خوانده، دادگاهی نباشد، توسط مامورین انتظامی یا بخشداری یا شورای اسلامی محل یا با پست سفارشی دو قبضه، ابلاغ می‌شود.

اشخاص یاد شده، برابر مقررات، مسئول اجرای صحیح امر ابلاغ و اعاده اوراق خواهند بود.

در صورتی که خوانده در بازداشتگاه یا زندان باشد، دادخواست و اوراق دعوا به وسیله اداره زندان، به نامبرده ابلاغ خواهد شد.

تفسیر ماده ۷۷ قانون آیین دادرسی مدنی

+ ابلاغ اوراق از طریق اداره زندان به خوانده (زندانی)، ابلاغ واقعی است.[۱]

تعیین محل ابلاغ توسط اصحاب دعوا

هر یک از اصحاب دعوا یا وکلای آنان می‌توانند، محلی را برای ابلاغ اوراق اخطاریه وضمایم آن در شهری که مقر دادگاه است، انتخاب نموده، به دفتر دادگاه اعلام کنند.

در این صورت، کلیه برگ‌های راجع به دعوا، در محل تعیین شده ابلاغ می‌گردد.

تفسیر ماده ۷۸ قانون آیین دادرسی مدنی

+ در این ماده، منظور از «شهر» همان «حوزه قضایی» است.[۱]

+ این ماده قیدی بر بخش انتهایی ماده ۱0۱0 قانون مدنی، شمرده می‌شود.[۲]

تغییر محل ابلاغ

هرگاه یکی از طرفین دعوا محلی را که اوراق اولیه در آن محل ابلاغ شده یا محلی را که برای ابلاغ اوراق انتخاب کرده، تغییر دهد و همچنین در صورتی که نشانی معین در دادخواست اشتباه باشد، باید فوری محل جدید و مشخصات صحیح را به دفتر دادگاه اطلاع دهد. تا وقتی که به این ترتیب عمل نشده است، اوراق در همان محل سابق ابلاغ می‌شود.

تفسیر ماده ۷۹ قانون آیین دادرسی مدنی

+ در خصوص مواد ۷۹ و ۸۰ قانون آیین دادرسی مدنی، باید بین «نشانی» و «محل اقامت» تمایز قایل گردید. در حقیقت، چنانچه هر یک از اصحاب دعوا یا وکلای آنان، بی‌آنکه شهر یا روستای محل اقامت خود را تغییر دهند در همان محل، نشانی جدیدی برای ابلاغ برگ‌ها به دفتر دادگاه معرفی نمایند دفتر دادگاه باید از آن پس، برگ‌ها را به نشانی جدید تنظیم نماید.

اما در صورتی که اشخاص مزبور به دفتر دادگاه اعلام نمایند که شهر یا روستای محل اقامت خود را تغییر داده‌اند و درخواست ابلاغ برگ‌ها در محل اقامت جدید نمایند، باید دلیل تغییر اقامت خود را به دادگاه ارائه و «نشانی» خود را در «محل اقامت» جدید نیز اعلام نمایند.[۱]

تاثیر مسافرت‌های موقتی بر ابلاغ

هیچ یک از اصحاب دعوا و وکلای دادگستری نمی‌توانند مسافرت‌های موقتی خود را تغییر محل اقامت حساب کرده، ابلاغ اوراق دعوای مربوط به خود را در محل نامبرده درخواست کنند.

اعلام مربوط به تغییر محل اقامت وقتی پذیرفته می‌شود که محل اقامت برابر ماده ۱00۴ قانون مدنی به طور واقعی تغییر یافته باشد.

چنانچه بر دادگاه معلوم شود که اعلام تغییر محل اقامت برخلاف واقع بوده است، اوراق به همان محل اولیه، ابلاغ خواهد شد.

تفسیر ماده ۸0 قانون آیین دادرسی مدنی

+ چنانچه محل سکونت فرد تغییر کرده، ولی مرکز مهم امور او ثابت مانده باشد، این تغییر، تغییر اقامتگاه محسوب نمی‌شود.[۱]